Spektrum Autyzmu - objawy, diagnoza, wsparcie
2 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Świadomości Autyzmu.
Autyzm jest jednym z najbardziej powszechnych zaburzeń rozwojowych, które wpływają na sposób, w jaki dziecko postrzega i reaguje na otaczający je świat. Dla wielu rodziców diagnoza autyzmu u ich dziecka jest zaskoczeniem i początkiem trudnej drogi pełnej wyzwań. Szczególnie w wieku przedszkolnym mogą pojawić się różne pytania i wątpliwości dot. rozwoju malucha.
Czym jest autyzm?
Autyzm, a dokładniej zaburzenia ze spektrum Autyzmu to grupa zaburzeń, które wpływają na zdolności społeczne, komunikacyjne oraz zachowania dziecka. Osoby z autyzmem mogą przejawiać różnorodne trudności w zakresie mowy, interakcji społecznych oraz wykazywać specyficzne, powtarzalne zachowania. Ze względu na różnorodność objawów, mówi się o "spektrum", ponieważ objawy mogą przyjmować formy od łagodnych do bardziej zaawansowanych. Już w wieku przedszkolnym można zaobserwować u dziecka cechy charakterystyczne dla autyzmu, co daje szansę na wczesną diagnozę i interwencję, która ma kluczowe znaczenie dla ich dalszego rozwoju.
Objawy autyzmu u dzieci w wieku przedszkolnym
W wieku przedszkolnym autyzm może przejawiać się w różnych formach. Choć każde dziecko jest inne, istnieją typowe oznaki, które mogą sugerować, że dziecko ma trudności związane z rozwojem społecznym i komunikacyjnym. Warto zwrócić uwagę na:
1. Trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych - dziecko może unikać kontaktu wzrokowego, nie reagować na swoje imię lub nie przejawiać chęci do zabawy z rówieśnikami. Może mieć trudności z rozumieniem emocji innych dzieci i z nawiązywaniem relacji.
2. Opóźniony rozwój mowy i komunikacji - dziecko może zacząć mówić później niż rówieśnicy, powtarzać te same słowa lub formy w sposób, który nie jest typowy (echolalia).
3. Powtarzające się zachowania - dziecko może mieć tendencję do wykonywania powtarzających się czynności, tj. machanie rękami, kręcenie przedmiotami lub poruszanie się w określony sposób. Często preferuje stałe rytmy i może być bardzo przywiązane do określonych przedmiotów.
4. Ograniczone zainteresowania - dziecko może skupiać się na jednym, wąskim zainteresowaniu, a zabawy mogą być jednowymiarowe i nie obejmować interakcji z innymi dziećmi.
5. Nadwrażliwość na bodźce sensoryczne - dzieci z autyzmem mogą mieć nadmierną reakcję na dźwięki, światło, zapachy czy tekstury. Może to objawiać się unikaniem określonych bodźców lub przeciwnie - nadmierną fascynację nimi.
Co robić, jeśli podejrzewasz autyzm?
Jeśli zauważasz u swojego dziecka pewne trudności rozwojowe, które mogą wskazywać na autyzm ważne jest, by jak najszybciej skonsultować się z lekarzem pediatrą lub innym specjalistą. Wczesna diagnoza i interwencja są kluczowe dla zapewnienia dziecku jak najlepszych szans na rozwój.
Jak wspierać rozwój dziecka z autyzmem?
Rodzice odgrywają kluczową rolę w życiu dziecka z autyzmem (i każdego dziecka!), a ich zaangażowanie w terapię i codzienne funkcjonowanie jest nieocenione. Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc w codziennym życiu dziecka z autyzmem:
1. Rutyna - dzieci z autyzmem często czują się bezpieczniej, gdy ich życie ma określoną strukturę. Stworzenie przewidywalnego harmonogramu dnia może pomóc dziecku w lepszym zarządzaniu emocjami i zachowaniami.
2. Wspieraj rozwój społeczny - choć dziecko z autyzmem może mieć trudności w nawiązywaniu relacji, ważne jest, aby mimo wszystko zapewnić mu możliwości do interakcji z rówieśnikami.
3. Zajęcia dostosowanie do potrzeb dziecka - terapia behawioralna, logopedia czy terapia zajęciowa to tylko niektóre z form wsparcia, które mogą pomóc dziecku rozwinąć umiejętności społeczne i komunikacyjne.
Diagnoza autyzmu u dziecka przedszkolnego może być trudnym doświadczeniem, ale warto pamiętać, że im wcześniej dziecko otrzyma odpowiednią pomoc, tym większe ma szanse na sukces w dalszym życiu. Ważne jest, aby rodzice wspierali rozwój swojego dziecka poprzez terapię, dostosowanie środowiska oraz odpowiednią komunikację. Warto korzystać z pomocy specjalistów i szukać wsparcia w grupach dla rodziców dzieci z autyzmem, co pomoże przejść przez trudny okres akceptacji diagnozy. W województwie łódzkim swoje kroki w stronę diagnozy Autyzmu warto skierować w stronę Centrum Diagnozy i Terapii Autyzmu "NAVICULA" oraz Fundacji JiM.
Opracowała: mgr Magdalena Instunajd, pedagog specjalny